Liderlik

Teknoloji Sizin için Nasıl Çalışır?

Z

Akıllı telefonunuza bağımlı mısınız?

Stanford profesörü Nir Eyal, problemin teknoloji değil, biz olduğumuzu söylüyor- ve dikkatimizi ve hayatımızı kontrol altına almak için ipuçları sunuyor.

Stanford profesörü Nir Eyal, “Teknoloji şirketleri, sizi neyin harekete geçirdiğini sizden daha iyi anlıyor” diyor ve o da bunu biliyordu. Aslında, Nir Eyal’ de kısmen teknoloji şirketlerini suçlamakta. Eyal’in gişe rekorları kıran kitabı “Hooked”, Silikon Vadisi’nin alışkanlık yaratan teknoloji yaratmak için takip ettiği bir taslaktı. Ancak teknoloji “bağımlılığı” ve insanların kaydırmayı bırakamama konusundaki artan endişeleri arasında Eyal, gerçek sorunu gözden kaçırdığımızı söylüyor. Yeni kitabı “Distractable”da, teknolojinin kötüye kullanılmasının temel duygusal nedenlerine odaklanıyor ve dikkatinizin ve hayatınızın kontrolünü yeniden kazanmanız için araçlar sunuyor.

Suçlayan mısınız yoksa utanan mısınız?

Eyal, “Bize teknolojinin bağımlılık yaptığı, insanların beyinlerini ele geçirdiği ve bu konuda yapabileceğimiz hiçbir şey olmadığı anlatılıyor” diye açıklıyor. Ve “Ama bu çok güçsüzleştirici bir zihniyet. Öğrenilmiş çaresizliktir.” Diye ekliyor.

Eyal, bu anlatı içinde çoğu insanın iki kategoriden birine girdiğini söylüyor: suçlayanlar ve utananlar. Suçlayanlar bunun teknoloji olduğunu söylüyor “teknoloji şirketleri beni bağımlı yapıyor. Akıllı telefonlar, direnemeyecek kadar baştan çıkarıcıdır.” derken öte yandan utananlar, içe bakarlar. “Kırıldım. Bağımlı bir kişiliğe sahibim. Yardım edemem.” diyorlar. Odak noktası farklı olsa da her iki grup da sadece yolculuğa çıktıkları inancına katılıyor; teknolojiyle ilişkilerini değiştirmek için yapabilecekleri hiçbir şey yok. Bu inanç sistemleri, kendi kendini gerçekleştiren kehanetler haline geliyor ve insanların seçimlerinin sorumluluğundan kaçınmaları için bir otoyol inşa ediyor.

Netflix’te aşırıya kaçmak zorunda mısın?

Eyal, insanların teknoloji bağımlılığına olan inancını başka bir şüpheli teoriyle karşılaştırıyor: iradenin tüketen bir kaynak olduğu inancı olan ego tükenmesi. Yani, belirli bir günde irade gücünüz bir benzin deposu gibi azalabilir. Bu, insanların kendilerine uzun bir günün ardından yorgun oldukları için Netflix izlemeyi ve bir külah dondurma yemeyi hak ettiklerini söylemelerine yol açar. Bu, eylemdeki ego tükenmesidir. Ancak araştırmalar, ego tükenmesinin yalnızca bir grup insan arasında var olduğunu buldu: ego tükenmesine inananlar.

Benzer şekilde, teknolojinin beyninizi ele geçirdiğine inanıyorsanız ve bu konuda yapabileceğiniz hiçbir şey yoksa, bunun kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet olduğunu söylüyor. Bu durum gerçekleşiyor çünkü sen buna inanıyorsun.

Ancak Eyal’e göre teknoloji tetikleyici değil, bir başa çıkma mekanizmasıdır. Ve eğer davranışı değiştirmek istiyorsak, davranışı yönlendiren duygusal tetikleyicilere- buzdağının görünmeyen kısmına- odaklanmalıyız. Duygular konusunda daha akıllı olmaya ihtiyacımız var. “Dikkati dağılmayan biri olmak için gerekli becerilere sahip değilseniz,” diyor Eyal, “şüphesiz, sizi yakalayacaklardır.” Ve dikkati dağılmayan biri olmak için gerekli beceriler, aynı zamanda duygusal zekanın becerileridir.

Duygusal Zeka ile Dikkati Dağılmayan Biri Olmanın Yolları

Eyal’in önerdiği çözüm, “Duygusal Zekanın Six Second Modeli” ile neredeyse mükemmele yakın bir şekilde eşleşmektedir. İlk olarak kişisel farkındalıkla başlar. “Önce kendine sor, ne zaman buna boyun eğiyorum?” diyor Eyal. “Kaçmaya çalıştığım duygusal tetikleyici nedir? Stres mi? Endişe mi? Tükenmişlik mi? Yalnızlık mı? Teknolojiyi kullandığımda, kaçmaya çalıştığım şey nedir? Yalnız olduğumuzda, Facebook’u kontrol ederiz. Canımız sıkıldıkça YouTube, Reddit veya Instagram’a bakıyoruz. Davranışı yönlendiren psikolojik rahatsızlığa farkındalık getirin.” Bu öz farkındalık, farklı seçimler yapmak için kapı açar.

Bu artan öz-farkındalığa sahip olduğunuzda ister evde ister işte olsun, teknolojiyi nasıl daha bilinçli bir şekilde kullanmayı seçebilirsiniz? Geleneksel düşünce, “Dikkat dağıtan şeylerden kurtulun” der. Daha fazla sosyal medya, e-posta ya da her ne olursa. Ancak çoğu insan için bu mantıklı değil, hatta gerçekten istedikleri de bu değil. Teknoloji eğlencelidir! Ve yardımcıdır. Bunun yerine, Eyal, onu kullanmak için sizin şartlarınıza göre zaman ayırmanızı önermektedir. Bunu yapmak için, “zamanı kutulamayı” denemeyi veya temel olarak iş yerinde e-posta ve boş anlar için harcadığımız zaman ve sosyal medya için evimizde harcadığımız zaman dahil olmak üzere günümüzün her dakikasını planlamak anlamına gelen bir “zaman kutusu takvimi” oluşturmayı önerir. Buradaki amaç, gün boyunca dikkatimizi rastgele dağıtan şeyleri “ziller, uğultular, bildirim sesleri ve alarm sesleri” almak ve onlar için zaman ayırmaktır. Daha sonra, bir başa çıkma mekanizması olarak ya da alışkanlıktan dolayı teknoloji kullanımına geri dönmek yerine, bilinçli olarak nasıl etkileşim kuracağımızı seçeriz. Seçeneklerimiz olduğunu görüyoruz ve her hareket tarzının artıları ve eksileri hakkında stratejik düşünüyoruz. Bu, EQ’nun Six Second Modelinin “Kendini Seç” kısmıdır.

Ve son olarak Eyal, teknoloji kullanımı ve zaman yönetimi ile ilgili bu seçimleri değerlerinizle birleştirmeniz gerektiğini söylüyor. Bu onlara önem, alaka ve kalıcı güç kazandırır. “Olmak istediğiniz kişinin nitelikleri olan değerlerinizle başlayın.” Ardından takviminize bakın ve değerleriniz için zaman ayırdığınızdan emin olun. “Birçoğumuz, ben de dahil olmak üzere, değerler hakkında büyük bir oyundan bahsediyoruz. Biri bana yıllar önce ‘Senin için önemli olan nedir Nir?’ diye sorsaydı, ‘Şey, sağlığım, ailem, ilişkilerim derdim. Ama takvimime baksalardı, bunların hiçbirini göremezlerdi. Bugün ise değerlerimi zamana dönüştürdüm.”

Bu makale Micheal Miller – Six Seconds duygusal zeka ağı yazarı –  tarafından 2019’da kaleme alınmıştır.

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir