Fiziksel zindelikte olduğu gibi zihinsel zindeliğin de geniş kapsamlı faydaları vardır. Peki aklını kullanmak ne anlama geliyor? Beyin de egzersiz yapabilir mi?

Fiziksel olarak zinde olmanın önemini uzun süredir biliyoruz ve bunu geliştirmek için spor salonuna gitmek, dışarıda yürüyüp koşmak, yüzmek gibi birçok seçeneğimiz mevcut. Her birimizin vücudumuzun sağlığını ve esenliğini korumak için sürdürdüğümüz belli başlı alışkanlıkları var.

Spor ile günlük yaşamımızda daha iyi çalışmamıza yardımcı olan kaslar geliştiririz ve bu sayede daha güçlü, daha enerjik ve kazalara karşı daha dayanıklı oluruz. En önemlisi ise sağlıklı oluruz. Alışveriş poşeti taşımak, evcil hayvan ve çocukların peşinden koşmak gibi yorucu aktivitelerin üstesinden kolayca gelip hayattan daha fazla keyif alırız.

Benzer şekilde zihinsel zindelik de fiziksel zindelik kadar önemlidir. İyi haber şu ki; zihinsel zindeliğinizi geliştirmenin de birçok yolu bulunmaktadır. Duygusal zeka eğitimi gibi zihninizi çalıştıracak aktiviteleri tercih edebilir ve belli alışkanlıklar kazanarak kendinizi geliştirebilirsiniz.

Zihinsel Zindelik Nedir?

Zihinsel Zindelik Nedir?

Zihinsel Zindelik Nedir?

Zihinsel zindelik, bir refah durumuna sahip olmak ve bunu sürdürmek ve nasıl düşündüğümüz, davrandığımız ve hissettiğimiz konusunda farkındalık geliştirmek olarak tanımlanabilir.

Nasıl ki fiziksel zindelik daha iyi bir yaşam sürebilmemiz için hayat kalitemizi arttırıyorsa zihinsel zindelik de aynı şekilde yardımcı olur. Bir duruma nasıl tepki vereceğimizi seçmek için bize daha fazla alan sağlar. Bu durum bir öngörü, harici bir uyaran veya bir duygudur.

Kendinizi eşinizle bir tartışma içinde bulursanız ne olacağını bir düşünün. Eşiniz öfkeyle incitici bir şey söylediğinde siz de aynı şekilde tepki verirseniz ikiniz de kontrolden çıkmış ve gergin hissetmiş olursunuz. Bununla birlikte zihinsel olarak daha formda olduğunuzda ise o ilk kızgın ifade karşısında bir seçeneğiniz daha olduğunu fark edersiniz.

Zihinsel zindelik yakmadan yıkmadan ve daha sonra onarmak zorunda kalmadan o anda duraklamanızı ve kontrollü bir biçimde yanıt vermenizi sağlar. Bazı yönlerden, şimdiki anda geçmişe bakmanın bilgeliğine erişmek gibidir.

Zihinsel olarak formda olduğumuzda dünyayla etkileşim şeklimiz, çok daha farklı olur. Her hafta yaptığımız yüzlerce etkileşimin hepsinde daha az tepkisel olduğunuzu hayal edin. Yukarıdaki örneğin gösterdiği gibi bir tepkiden diğerine hızlıca geçiş yapmak yerine nasıl olacağımızı ve nasıl tepki vereceğimizi seçmek zamanla daha az strese ve olumsuz duyguya neden olur.

Fiziksel zindeliğimizin zihinsel sağlığımızı da etkilediği gibi, zihinsel zindeliğimiz de nihai olarak fiziksel sağlığımızı ve zindeliğimizi etkiler.

Zihinsel Zindelik Nasıl Sağlanır?

Beynimiz, düşünceleri sinirsel yollar boyunca taşır. Bu yollar zamanla oluşturulmuş ve sağlamlaştırılmış tekerlek izleri gibidir. Her zaman aynı rotayı kullanıyorsanız oraya “otomatik pilot” ile ulaşabileceğinizi fark edebilirsiniz. Belirli bir düşünce kalıbını birçok kez tekrarladığımızda bu sinirsel yol güçlenir ve düşünme otomatik hale gelir.

Günlük bir rutin iyi olsa da düşünce kalıplarımız söz konusu olduğunda rutinlerimizin ne olduğunun ve istemeden hangi yolları güçlendirdiğimizin farkında olmamız gerekir.

Otomatik düşünme veya Daniel Kahnemann’ın da dediği gibi hızlı düşünme davranışı, mevcut duruma uygun olmayacak biçimde tepki göstermemize neden olabilir.

Zihinsel zindeliği sağlamak için seçenekleri belirlemek önemlidir. Başka bir yol seçmek için farkındalığa, zihinsel güce ve çevikliğe sahip olursunuz. “Burada ne olmasını isterdim”, “nereye gitmek isterim” gibi sorular otomatik olarak gelir.

Otomatik düşünme, hayatta kalma becerilerimizi sağlayan imbik sistem üzerinden gelir. Sürekli olarak ortamı tehditlere karşı ölçer ve bir evrim süreci boyunca oluşmuştur.

Beyin, geliştirilip yeniden programlanabilen bir organımızdır. Belirli kasları güçlendirdiğimiz de aynı kararlılıkla bize daha iyi hizmet eden ve hayatlarımıza fayda sağlayan sinirsel yollar yaratabiliriz.

Zihinsel Zindeliğin Hayatınızda Değiştireceği Şeyler Neler Olabilir?

Zihinsel Zindeliğin Hayatınızda Değiştireceği Şeyler Neler Olabilir?

Zihinsel Zindeliğin Hayatınızda Değiştireceği Şeyler Neler Olabilir?

Zihinsel zindelik için becerilerinizi geliştirmek hem size ve hem çevrenizdekilere fayda sağlayacaktır.

Zihinsel farkındalık, daha dikkatli bir insan olmanıza yardımcı olur. Böyle bir durumda bilgileri daha iyi saklayabilir, dinleyebilir ve dikkat dağıtıcı şeylerin farkında olabilirsiniz. Bu, hayattan daha fazla zevk alma, daha iyi ilişkiler ve başkalarıyla ilişki kurma yeteneğinin artması ile sonuçlanır.

Otomatik düşüncelerimiz üzerinde daha fazla kontrolümüz olduğunda daha rasyonel ve daha az duygusal bir biçimde yanıt vermeyi seçebiliriz. Bu, ilişkilerimizi ve dünya hakkında düşünme biçimimizi geliştirir.

Daha iyi odaklanma, işlem hızı, güçlü hafıza, konsantrasyon, zaman yönetimi ve iletişimi sağlar. Kişisel ve profesyonel olarak olumlu bir etkiye sahiptir. İlişkiler, arkadaşlar, aile hakkındaki bilgiler ve önemli olaylar daha kolay hatırlanır.

Artan farkındalıkla birlikte düşünceleri daha doğru şekillerde algılama yetisi de gelişir. Pozitif düşünceler, şefkat duygusu, merhamet gibi daha olumlu davranışlara yol açan iyimser zihniyetleri şekillendirir.

Artan iyimserlikle kendimizle olan ilişkimiz de güçlenir. Öz saygı ve öz yeterlilik sayesinde yeteneklerimize olan inancımız artar ve güçlü yanlarımıza daha fazla odaklanabiliriz. Zihinsel zindelik uygulamasının bir sonucu olarak empati artar.

Hayatın her alanında olumlu alışkanlıklar geliştirme yeteneği sağlar. Örneğin; uyku düzeni oluşturur. Fiziksel zindelik gibi zihinsel zindelikte daha kaliteli uykuya katkıda bulunur.

 

Beyniniz Nasıl Egzersiz Yapabilir?

Oyunlar, bulmacalar ve işlem hızını artıran bazı beyin jimnastiği uygulamaları oynayarak hafızayı ve bilişsel işlevi keskinleştirebilirsiniz. Bu zihinsel zindelik için en sık karşılaşılan egzersizlerden biridir.

Bununla birlikte en iyi egzersiz dikkatli olmaya çalışmak olabilir. Meditasyon yapmayı öğrenebilirsiniz. Meditasyonu, rutininizde duş almak kadar düzenli hale getirmek kendinize verebileceğiniz en iyi hediyelerden biridir.

Günde on ila on beş dakika gözleriniz kapalı oturarak veya bu rahatsız ediciyse sakin bir şekilde bir şeye odaklanarak düzenli egzersizler yapın. Söylediklerinize odaklanmak için dikkat kasınızı eğitebilirsiniz. Düşüncelerinizin gözlemcisi olmayı ve düşüncelerinizden ayrılmayı öğrenirsiniz. Düşüncelerin geçici olduğunu ve hangi düşüncelere dikkat ettiğinize dair tercihlerinizi görmüş olursunuz.

Zihinsel zindelik için en önemli becerilerden birisi de dikkatinizin düşünceler tarafından dağıldığını daha iyi fark edebilmektir. Meditasyon esnasında dikkatinizin dağıldığını fark etmenizle birlikte günlük yaşamda dikkatinizin ne zaman dağıldığını daha iyi gözlemleyebilir hale gelirsiniz. Günlük rutininize engel olacak ve güçsüzleştirici nitelikte bir şey düşündüğünüzde bunun farkına varırsınız. Doğal olarak farkına varma hali ile birlikte çözümü de zaman içerisinde bulabilirsiniz.

Ne düşündüğümüz hakkında düşünme eylemine üst biliş denir. Düşüncelerimizin %95’i bilinçsiz olduğu için üst biliş pratiği yapmak önemlidir. Çoğu zaman otomatik düşünme gerçekleşir. Bu durum bırakmak istediğiniz alışkanlıklar olarak karşınıza çıkabilir. Bunlar bilinçsizce yemek yemek, haberlerde okuduklarımız hakkında endişelenmek, pişman olduğumuz bir mesaj göndermek veya imkanlarımızın ötesinde harcama yapmak olabilir.

Düzenli farkındalık uygulaması, yüksek bir farkındalık veya zihinsel zindelik yaratır. Bu, daha fazla esneklik, duygusal düzenleme ve olumlu duygular geliştirmemizi sağlar.

Zihinsel Zindelik Kazanmanın 9 Yolu

Yapılan araştırmalara göre zihnimiz belli alışkanları kısa sürede edinebilmektedir. Zihninize zindelik kazandırmak için ise aşağıdaki 9 yolu denemeniz faydalı olacaktır:

  • Fiziksel egzersiz yapın: Zihin ve beden birbirine bağlıdır. Dikkat, vücudun kaslarını gevşetebildiği gibi egzersiz yapmak da zihni rahatlatabilir ve stres ve gerginliği azaltabilir.
  • Bilinçli beslenin: Optimum bilişsel işlev için beyniniz suya ihtiyaç duyduğundan susuz kalmayın. Günlük olarak çeşitli çok renkli meyve ve sebzeler bağırsak sağlığını ve beyin sağlığını desteklemeye yardımcı besinlerdir.
  • Günlük rutininizde meditasyona yer verin: Kendiniz için bir meditasyon rutini oluşturun ve ona bağlı kalın. Kısa vadede değişiklikleri görmek için bile günde sadece on beş dakika yeterlidir.
  • Bir şükran günlüğü tutun: İster bilgisayarınızda ister defterinizde olsun mutlaka düzenli olarak güncelleyin. Bir “minnettarlık tutumu” geliştirmek, daha olumlu duygular geliştirmeye ve düşüncemizi iyimserliğe doğru kaydırmaya yardımcı olur. Birçok çalışma, iyileştirilmiş sağlık ve iyimserlik arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Zihnin genel olarak sağlığımız üzerinde gerçekten bir etkisi var.
  • Yeni şeyleri fark etmeyi gününüzün bir parçası haline getirin: Bu iş göründüğünden çok daha zor olabilmektedir. Dolayısıyla bu eylemi yapmak çoğunlukla bilinçdışımızda veya otomatik zihnimizde olur. Fark etmek, beyninizi artan farkındalık için eğitir.
  • Tadını çıkarmayı öğrenin: Beş günlük bir süre boyunca belirli anlarda yavaşlayın. Bu anlar, sevilen birine sarılmayı, yemek yemeyi, bir fincan kahve içmeyi, dışarı çıkarken ilk temiz havayı solumayı veya uzun bir günün ardından yatağa uzanmanın ne kadar iyi hissettirdiğini içerebilir.
  • Düşüncelerinizi fark etmeye çalışın: Mümkün olan her yerde düşüncelerinizi görün ve onları kabul edin. Zihinsel zindelik kazanabilmek için duyguların farkında olmak oldukça önemlidir.
  • Beden farkındalığı uygulayın: Beş dakika boyunca gözleriniz kapalı veya yumuşak bir şekilde odaklanarak oturun ve vücudunuzu tarayın. Dikkatinizi başınızın üstünden başlayıp ayak parmaklarınıza kadar devam ederek vücudunuzun her bir bölümüne verin. Gerginliği fark ettiğiniz her bir alanda odaklanın ve gerilim azalana kadar bilinçli bir şekilde nefes alın. Vücudunuzda neler olup bittiğine dair farkındalığı artırmak için bunu her gün yapın.
  • Kendinize hatırlatın: Bir post-it notu gibi görünür bir yerde inandığınız ve sizi harekete geçirecek düşüncelerin bir listesini tutun. Bu düşünceler ilhamla hareket etmekle ilgili olabileceği gibi eleştiriden korkmadığınız aksine kendinizi geliştirme yolunda eleştirinin sizi tetikleyeceğiyle ilgili olabilir. Görünür bir hatırlatma, beynimizin güvenli olduğuna dair güvence vermeye yardımcı olur.
author-avatar

Erdem Ercan Hakkında

Hayatın Ritmi eğitim, koçluk ve danışmanlık şirketinin kurucusu, PCC ünvanlı profesyonel koç, eğitmen, danışman ve konuşmacıdır. Teba, Anadolu Efes, Gilan’da yönetici olarak görevler almıştır.12 yıllık profesyonel yöneticilik ve 13 yıllık girişimcilik deneyimine sahiptir. Duygusal Zeka konusunda önemli ekollerin sertifikasyonuna sahip olup Six Seconds'in ileri eğitmenidir. 13 yıldır Dugusal zeka alaninda adanmışlıkla çalışmaktadır. 1.500 saatin üzerinde koçluk, 2.000 saatin üzerinde Eğitim, 1.000 saatlik Danışmanlık ve 45 saat Konuşma tecrübeleriyle yurt içinde ve dışında önemli firmalarda basarili sonuçlara imza atmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.